İçeriğe atla
Çevre Mevzuatı

Çevre mevzuatı

Mevzuat sözlüğü

Terimleri; tanımın geçtiği düzenleme, madde ve resmî kaynakla birlikte inceleyin. Aynı terimin farklı düzenlemelerdeki tanımları ayrı gösterilir.

56 terim60 kaynaklı tanımMadde atıflarıyla
60 / 60 tanım

60 tanım bulundu.

Alıcı ortam

2 ayrı tanım
SuAtıksu
Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre.
Su Kirliliği Kontrolü YönetmeliğiMadde 3Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Alt seviyeli kuruluş

KimyasallarBEKRA
Bulundurduğu tehlikeli madde miktarı alt eşiği aşan, ancak üst eşiğin altında kalan kuruluş.
Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında YönetmelikMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Atık

2 ayrı tanım
Atık
“Üreticisi veya fiilen elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi tarafından çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu olan herhangi bir madde veya materyal.”
Atık Yönetimi YönetmeliğiMadde 4Doğrudan alıntıKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Atık üreticisi

Atık
Faaliyetleri sonucu atık oluşumuna neden olan ya da atığın bileşiminde veya yapısında değişikliğe yol açan ön işlem, karıştırma veya diğer işlemleri yapan gerçek veya tüzel kişi.
Atık Yönetimi YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Atıksu

SuAtıksu
Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular.
Su Kirliliği Kontrolü YönetmeliğiMadde 3Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Atıktan türetilmiş yakıt

AtıkATY
Atıkların ön işlemden geçirilerek belirlenen kalite kriterlerini sağlayacak biçimde hazırlandığı yakıt.
Atıktan Türetilmiş Yakıt, Ek Yakıt ve Alternatif Hammadde TebliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Beraber yakma

AtıkHavaBeraber yakma
Atığın, esas amacı enerji üretimi veya ürün imalatı olan bir tesiste yakıt veya hammadde olarak kullanılması.
Atıkların Yakılmasına İlişkin YönetmelikMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Büyük endüstriyel kaza

KimyasallarBEKRA
Bir kuruluşta, faaliyet sırasında kontrolsüz gelişmeler sonucu ortaya çıkan ve insan sağlığı ile çevre için ciddi tehlike yaratan olay.
Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında YönetmelikMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Çevre

Temel tanım
“Canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim içinde bulundukları biyolojik, fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel ortam.”
2872 sayılı Çevre KanunuMadde 2Doğrudan alıntıKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Çevre görevlisi

İzin
Tesislerin çevre yönetimi faaliyetlerini yürütmek üzere görevlendirilen, Bakanlıkça yetkilendirilmiş kişi.
Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında YönetmelikMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Çevre izni

İzinHavaSuGürültü
“Çevre Kanunu uyarınca alınması gereken; hava emisyonu, çevresel gürültü, atıksu deşarjı ve derin deniz deşarjı konularından en az birini içeren izin.”
Çevre İzin ve Lisans YönetmeliğiMadde 4Doğrudan alıntıKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Çevre kirliliği

Temel tanım
“Çevrede meydana gelen ve canlıların sağlığını, çevresel değerleri ve ekolojik dengeyi bozabilecek her türlü olumsuz etki.”
2872 sayılı Çevre KanunuMadde 2Doğrudan alıntıKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Çevre lisansı

İzinAtık
Atıkların toplanması, geri kazanılması, bertarafı, ara depolanması ve işlenmesi gibi faaliyetlerden en az birini içeren, çevre izni ile birlikte verilen yetki belgesi.
Çevre İzin ve Lisans YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Çevresel etki değerlendirmesi

ÇEDKuruluş
“Gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz etkilerin önlenmesi ya da en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin tespitinde yürütülen çalışmalar.”
Çevresel Etki Değerlendirmesi YönetmeliğiMadde 4Doğrudan alıntıKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Deşarj standartları

SuAtıksu
Atıksuların alıcı ortama boşaltılmasında aşılmaması gereken, sektör ve alıcı ortam bazında belirlenmiş parametre değerleri.
Su Kirliliği Kontrolü YönetmeliğiMadde 3Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Düzenli depolama tesisi

AtıkToprak
Atığın belirlenen kabul kriterlerine göre, sızdırmazlık ve gaz yönetimi önlemleri alınmış alanlarda bertaraf edildiği tesis.
Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair YönetmelikMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Emisyon

2 ayrı tanım
HavaEmisyon
“Yakıt ve benzerlerinin yakılmasıyla; sentez, ayrışma, buharlaşma ve benzeri işlemlerle; maddelerin yığılması, ayrılması, taşınması ve diğer mekanik işlemler sonucu bir tesisten atmosfere yayılan hava kirleticileri.”
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü YönetmeliğiMadde 3Doğrudan alıntıKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Emisyon

2 ayrı tanım
Entegre sanayiHavaSu
Bir tesisteki kaynaklardan hava, su veya toprağa madde, titreşim, ısı veya gürültü salınması.
Endüstriyel Emisyonların Yönetimi YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Emisyon sınır değeri

HavaEmisyonÖlçüm
Bir tesisten atmosfere verilebilecek kirleticinin, belirlenen referans koşullarda aşılmaması gereken azami değeri.
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü YönetmeliğiMadde 3Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Entegre çevre izni

Entegre sanayiİzin
Kapsamdaki bir tesisin hava, su, toprak ve atık yükümlülüklerinin tek belgede birlikte değerlendirildiği izin.
Endüstriyel Emisyonların Yönetimi YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Geçerli veri

ÖlçümSEÖS
Sürekli ölçüm sisteminin kalite güvence koşullarını sağladığı dönemde ürettiği, değerlendirmeye esas alınabilen ölçüm verisi.
Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemleri TebliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Geçici depolama

Atık
Atığın, üretildiği tesis içinde belirlenen süre ve koşullarda, bertaraf veya geri kazanıma gönderilmek üzere biriktirilmesi.
Atık Yönetimi YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Geçici faaliyet belgesi

İzin
Çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi başvurusu sürecinde, tesisin belirli süreyle faaliyetine izin veren belge.
Çevre İzin ve Lisans YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Geri kazanım katılım payı (GEKAP)

ÜrünGEKAP
Çevre Kanunu ek-1 listesindeki ürünleri piyasaya süren veya ithal edenlerin, ürün başına beyan edip ödemekle yükümlü olduğu pay.
Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin YönetmelikMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Güvenlik bilgi formu

KimyasallarGBF
Bir madde veya karışımın tehlikeleri ile güvenli kullanım koşullarını tedarik zincirine aktaran, biçimi belirlenmiş belge.
Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında YönetmelikMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

İşletmeci

Entegre sanayiİzin
Tesisin tamamını veya bir kısmını işleten ya da kontrol eden veya tesisin teknik işleyişi üzerinde belirleyici ekonomik yetkiye sahip gerçek veya tüzel kişi.
Endüstriyel Emisyonların Yönetimi YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Kalite güvence sistemi seviye 2 (KGS2)

ÖlçümSEÖS
Kurulu sürekli ölçüm sisteminin standart referans yöntemle karşılaştırılarak kalibre edildiği ve geçerliliğinin doğrulandığı test.
Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemleri TebliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Kanalizasyon sistemi

Atıksu
Atıksuların toplanması ve uzaklaştırılması amacıyla kurulan kanal, tesis ve ekipman bütünü.
Atıksu Toplama ve Uzaklaştırma Sistemleri Hakkında YönetmelikMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Kapsam dışı (ÇED)

ÇEDKuruluş
Projenin, yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2 listelerindeki eşik ve tanımlara girmemesi nedeniyle çevresel etki değerlendirmesi sürecine tabi olmaması.
Çevresel Etki Değerlendirmesi YönetmeliğiEk-1 ve Ek-2Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Kayıt (KKDİK)

KimyasallarKKDİK
Yılda bir ton ve üzerinde madde imal eden veya ithal edenlerin, madde bilgilerini Bakanlığa sunarak kayıt ettirmesi yükümlülüğü.
Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında YönetmelikMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Kirlenmiş saha

Toprak
Yapılan değerlendirme sonucunda, kirletici derişimlerinin insan sağlığı veya çevre için risk oluşturduğu belirlenen saha.
Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair YönetmelikMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Kirleten

Temel tanımİzin
“Faaliyetleri sırasında veya sonrasında doğrudan veya dolaylı olarak çevre kirliliğine, ekolojik dengenin ve çevrenin bozulmasına neden olan gerçek ve tüzel kişiler.”
2872 sayılı Çevre KanunuMadde 2Doğrudan alıntıKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Kirletici

Entegre sanayiHavaSu
Havada, suda veya toprakta bulunduğunda çevre veya insan sağlığı üzerinde olumsuz etkiye yol açabilecek madde, titreşim, ısı veya gürültü.
Endüstriyel Emisyonların Yönetimi YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Kirletici salım

Entegre sanayiÖlçüm
Bir tesisten hava, su veya toprağa verilen kirletici miktarının yıllık olarak bildirilen değeri.
Kirletici Salım ve Taşıma Kaydı YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Mevcut en iyi teknikler

Entegre sanayiMET
Bir faaliyetin çevresel etkilerini azaltmada en etkili ve ileri aşamayı temsil eden, uygulanabilirliği kanıtlanmış teknikler.
Endüstriyel Emisyonların Yönetimi YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Ön arıtma

Atıksu
Atıksuyun kanalizasyon sistemine bağlanmadan önce, bağlantı kalite koşullarını sağlamak üzere tesis içinde arıtılması.
Kentsel Atıksu Arıtımı YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Sıfır atık yönetim sistemi

AtıkSıfır atık
Atık oluşumunun önlenmesi, atığın kaynağında ayrı toplanması ve geri kazanımının artırılması için kurulan yönetim sistemi.
Sıfır Atık YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Sürdürülebilir kalkınma

Temel tanım
Bugünkü ve gelecek kuşakların, sağlıklı bir çevre içinde yaşamasını güvence altına alan ekonomik ve sosyal kalkınma politikası.
2872 sayılı Çevre KanunuMadde 2Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Sürekli atıksu izleme sistemi

AtıksuÖlçüm
Atıksu deşarjında debi ve belirlenen parametreleri kesintisiz ölçen, kaydeden ve ilgili idareye ileten sistem.
Sürekli Atıksu İzleme Sistemleri TebliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Sürekli emisyon ölçüm sistemi

HavaÖlçümSEÖS
Baca gazındaki kirletici derişimlerini ve referans parametreleri kesintisiz ölçen, kaydeden ve raporlayan sistem.
Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemleri TebliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Tesis

2 ayrı tanım
HavaTemel tanım
Sabit ya da hareketli olup emisyona neden olan makine, teçhizat, sistem ve düzenekler ile faaliyet gösterilen yerler.
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü YönetmeliğiMadde 3Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Tesis

2 ayrı tanım
Entegre sanayi
İçinde bir veya birden fazla faaliyetin yürütüldüğü, kirliliğe ve emisyona neden olabilecek sabit teknik birim.
Endüstriyel Emisyonların Yönetimi YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Tesis sınıfı (A ve B grubu)

Havaİzin
Sanayi tesislerinin, yönetmelik ekindeki listede yer alma durumuna göre ayrıldığı iki grup; grup, izin ve ölçüm yükümlülüklerinin ağırlığını belirler.
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü YönetmeliğiEk-1Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Üst seviyeli kuruluş

KimyasallarBEKRA
Bulundurduğu tehlikeli madde miktarı üst eşiği aşan kuruluş.
Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında YönetmelikMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Yeterlik belgesi

ÖlçümLaboratuvar
Çevre ölçüm ve analizlerini yapabilmek için laboratuvarlara Bakanlıkça verilen belge.
Çevre Ölçüm ve Analiz Laboratuvarları Yeterlik YönetmeliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)

Yıllık geçerlilik testi

ÖlçümSEÖS
Sürekli emisyon ölçüm sisteminin yılda bir kez standart referans yöntemle karşılaştırılarak doğruluğunun sınandığı test.
Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemleri TebliğiMadde 4Sadeleştirilmiş özetKayıt sayfasıResmî kaynak (yeni sekmede açılır)